Општина Гевгелија

Историја На Градот

Секој град има раѓање, постоење, име луѓе, пејсаж, симбол, сегашнина и иднина.

Секој народ го бележи својот пат низ летописот на поколенијата-да се создава светот од денес за во иднина и да ја печати опстојбата до вчера. Само така се негува вековната традиција, духот како огледало на културното живеење.

Ако може да се поттикне добриот патник намерник да го посети домот на гостопримството, тогаш тоа сигурно ќе го стори топлината на градот, градот на најјужната точка во Република Македонија, крај самата граница со Република Грција, градот на срдечноста - ГЕВГЕЛИЈА.
..Топлиот дух на гевгеличани се уште ја памети легендата за еден дервиш кој дошол и не сакал да си оди од Гевгелија бидејќи многу му се допаѓало местото. Жителите не сакале да го примат и решиле насила да го прогонат. Разлутен од тоа, дервишот почнал луто да ги проколнува жителите кои се исплашиле и го повикале назад со зборовите гел-гери што значи ела назад. Иако легенда, гевгеличани не сакаат да ја прекршат заклетвата на предците-секогаш да бидат добродојдени оние што одлучуваат да ги задомат своите идеи во градот, оние што се подготвени за нови предизвици, за нови доживувања.

Старите хроники бележат дека Гевгелија како град почнала да се развива уште од средината на XIX век, кога населението од овие краеви ја почуствувало потребата да создава современа населба која ќе им пркоси на минувачите-трговци и ќе биде домаќин на нивните патувања кон Блискиот Исток со многубројни анови.

Во тој временски период, реката Вардар иако пловна, не можела да го задоволи транспортот на стоки, па во 1873 година доаѓа до изградба на железничката линија Солун-Скопје.

Вистински градски лик Гевгелија добива во 1886 година, кога во административно-управен поглед станала средиште на посебна каза-Гевгелиска.

Од овој временски период многу земјоделски производи успевале тука, благодарејќи на поволната клима и плодното земјиште и се извезувале преку солунското пристаниште. Меѓутоа стопанскиот развој на Гевгелија се претпочита во периодот од 1860 до 1912 година кога се развило мануфактурното и индустриското производство, а градот познат и како град "Oд станица до граница" ќе биде уште попознат со многубројните занаетчиски дуќани: чевларски, коларски, столарски, самарџиски, кројачки.

Некогаш Гевгелија бил град на незаборавните серенади, денес Гевгелија е град на сонцето, град на топлината.
 
     

Култура

 
 

Народната библиотека Гоце Делчев се наоѓа во центарот на градот. Зградта е изградена од некој сиромав, но способен мајстор во градот во 1912 година по нарачка на некој Турчин. Се претпоставува дека мајсторот од Дебар бил баран и од други стари чорбаџии, така што до ден денешен Гевгелија ја красат конаци изградени од негова рака (Сеизов конак, Андреев конак...)

Библиотеката во Гевгелија е формирана 1945 година со почетен фонд од 500 книги. Денес таа располага со над 70000 книги, со 1000 томови весници и списанија, околу 400 ретки книги и 200 наслови од роднокрајни автори. Тука се наоѓа и еден од оригиналите на книгата Огледало од Кирил Пејчиновиќ отпечатена 1816 година во Будим.

Владовиот конак е изграден 1906 година, а од 1992 година е пренаменет во Народен музеј. Во него се сместени повеќе одделенија од прaисторијата, античкиот период, но и етнолошка и историска збиркa . Огромен број раритети кои потекнуваат од 8 до 4 век пред нашата ера, се најдени на локалитетите: Сува Река, Милци, Бишов Јавор и Парагон, а денес дел од нив нашле свое место во депоата на музејот во Гевгелија.

Предметите што се пронајдени зборуваат за цивилизацијата која го достигнала врвот во материјалната и духовната култура. Во посебни магацински простории се откриени огромни питоси за жито, вино или масло, мегарскa чашa со симбол на македонскиот штит, сребрените монети со ликот на Александар Македонски, како и аморфи за вино, садови за миризливи масла, теркотни масла и други раритети од класичниот и предримски период.

Во тој временски период, реката Вардар иако пловна, не можела да го задоволи транспортот на стоки, па во 1873 година доаѓа до изградба на железничката линија Солун-Скопје.

На влезот од Гевгелија, на десната страна од реката Вардар се наоѓа Вардарски Рид. Тука се направени археолошки ископувања за откривање на античкi градби од V век п.н.е. за која се уште не се знае дали се работи за античка Атaланта или Гортинија.
На почетокот на 18-от век, од Божиќ до Водици, во центарот на Гевгелија се собирале русалиските дружини, кои по звуците на тапанот и зурлите го изведувале традиционалното русалиско оро. Одбрани момчиња, на возраст од 20-40 години, облечени во русалиска облека низ игра го демонстрирале своето витештво.

Русалиското оро се уште се игра во Гевгелија благодарејќи на момчињата од фолклорната група КУД Јосиф Јосифовски, која е формирана 1970 година. Фолклорната група работи и твори повеќе од 30 години и има одржано повеќе од 1500 концерти во земјата и странство. Добитник е на многу меѓународни награди и признанија како и на наградата 7 Ноември на градот Гевгелија. Ова фолклорна група го развива, унапредува и презентира македонскиот фолклор и обичај изразен во народните носии и песни кои го одразуваат историското минато и богато културно наследство и традиции на македонскиот народ.
Првите театарски претстави во Гевгелија биле одржани во 1908 година, а четириесет години подоцна градот добива репрезентативна зграда на народниот театар.

 

Во Гевгелија секоја година се одржуваат повеќе културни манифестации, како што се Априлијадата за Денот на шегата, Интернационалниот музички фестивал Калинка, Гевгелиското културно лето ТРБА ТРБИ.

Ликовното творештво, од година во година се збогатува со меѓународната Графичка колонија Гевгелија и меѓународната ликовна колонија Дојрана.
Целта на ликовната колонија Дојрана е да ги зближи уметниците од светот под медитеранското сонце на гевгелиското поднебје и преку своите слики да ја облагодарат сета питомост на овој крај.

Покрај богатата културна традиција, Гевгелија ја негува и спортската, преку унапредување на популарните спортови, но и омасовување на физичката култура. Спортската сала во Гевгелија, е пријатен и модерно опремен простор за спортување.

Во непосредна близина на центарот на градот се наоѓа фудбалското игралиште на ФК Кожуф.

Негорски бањи претставуваат еден од најважните туристичко-рекреативни центри, не само поради лековитоста на водата туку и шумата која ги опколува бањите и нуди предизвик за подготовки на спортските екипи од земјата и странство.

Традиционално, секоја година, на патеката Милци се одржуваат мото-кросови и се организираат шампионати од европски рамки.